Laadpaal Installeren in Haarlem (2011 AA)

Een laadpaal in Haarlem : praktische gids voor de Spaarnestad en haar wijken

Haarlem telt ongeveer 147.590 inwoners en heeft een ruimtelijke structuur die binnen Noord-Holland behoorlijk uniek is. De stad combineert een nauwe, monumentale binnenstad rond de Grote Markt en de Bakenessergracht met naoorlogse hoogbouwbuurten in Schalkwijk, ruime tuindorpen aan de westflank, en oudere arbeiderswijken aan de oostkant van het Spaarne. Voor bewoners die overstappen op elektrisch rijden betekent die diversiteit dat er geen eenduidig advies bestaat. Een installatie die in het Ramplaankwartier eenvoudig verloopt, is in een grachtenpand achter de Sint-Bavo nagenoeg ondoenlijk. In dit artikel bespreken wij per Haarlems gebied de mogelijkheden, de kabelproblematiek, het parkeerregime en de manier waarop u doelmatig tot een werkende laadoplossing komt.

De Haarlemse context : waarom plaats hier zo bepalend is

Haarlem is een forenzenstad in de strikte zin van het woord. De treinverbinding met Amsterdam Centraal is uitzonderlijk kort, ongeveer een kwartier vanaf het stationsgebouw aan het Stationsplein, en talloze inwoners werken in de hoofdstad of op Schiphol. Die pendel kleurt het laadgedrag : wie in Amsterdam-Zuid of bij De Zuidas aan kantoor staat, plaatst de auto vaak nabij het Haarlemse woonadres terwijl hijzelf de trein neemt. Thuisladen wint daardoor in Haarlem aan gewicht, omdat de auto langere stilstandvensters kent dan in steden waar de ondernemer de hele dag rijdt.

Tegelijkertijd kent Haarlem een uitgesproken beschermd stadsgezicht. De binnenstad rond de Grote Markt, de Botermarkt, de Damstraat en de noordoostelijke grachten zoals de Bakenessergracht, de Bakkersstraat en de oeverstroken aan het Spaarne vallen onder strikte welstand. Dat heeft directe gevolgen voor de keuze tussen een eigen wandlader en een openbaar oplaadpunt op straat.

Centrum en de monumentale grachten

De Haarlemse binnenstad is op kleinere schaal vergelijkbaar met het Amsterdamse grachtenregime. De huizen aan de Bakenessergracht, het Spaarne, de Nieuwe Gracht en de Krocht hebben in de meeste gevallen geen eigen oprit, geen achtergelegen parkeerterrein en geen toegankelijke gevelvoet voor kabelwerk. Wie hier woont, heeft praktisch gezien geen andere keuze dan de openbare laadinfrastructuur. Een wandlader binnen aan de gevel is theoretisch denkbaar, maar het voeren van een laadkabel over de stoep naar een parkeervak op de gracht is in Haarlem niet toegestaan zonder uitdrukkelijke afspraak met de gemeente, en wordt in het Centrum vrijwel altijd geweigerd vanwege struikelgevaar en de bescherming van het straatbeeld.

Voor bewoners van het Centrum betekent dat in de praktijk : een aanvraag indienen voor een openbare laadpaal via Laadwerk, het bedrijf dat in opdracht van de gemeente Haarlem de plaatsing uitvoert. De voorwaarden zijn helder. U moet aantonen dat u een elektrisch voertuig bezit of leaset, bijvoorbeeld via een koopcontract, een leaseovereenkomst, het kentekenbewijs of de groene kaart op uw naam. Daarnaast geldt de afstandseis : er mag binnen driehonderd meter loopafstand van uw adres geen openbare laadpaal aanwezig zijn of in procedure zijn, behalve wanneer het bestaande punt een gemiddelde bezetting boven de vijftig procent heeft.

De gemeente publiceert vervolgens een verkeersbesluit op overheid.nl, waarop derden bezwaar kunnen aantekenen. In het Centrum gebeurt dat regelmatig : omwonenden hechten aan het beeld van de gracht en stellen vraagtekens bij een paal voor hun deur. De doorlooptijd kan daardoor langer uitvallen dan de doorgaans gecommuniceerde periode van vier tot acht maanden. Het loont om dit vroegtijdig te starten, idealiter zodra de levering van uw elektrische auto definitief is.

Haarlem-Noord : tuindorpen, vooroorlogse straten en eigen oprit

Ten noorden van het spoor strekt zich een gevarieerde zone uit met onder meer Sinnevelt, Indische Buurt, Vondelkwartier en Frans Hals. De woningen variëren van vooroorlogse rijwoningen aan straten als de Rijksstraatweg en de Schoterweg tot ruimere eengezinswoningen in de noordelijke lobben. Hier ziet u in toenemende mate eigen opritten, garages of voortuinen waar een wandlader probleemloos te plaatsen is.

Een typische installatie in Haarlem-Noord begint bij de meterkast, vaak nog met een hoofdaansluiting van vijfentwintig of zesendertig ampère op enkele fase. Voor een driefasige laadoplossing van elf kilowatt is bijna altijd een verzwaring nodig naar drie keer vijfentwintig ampère. De netbeheerder voor Haarlem is Liander, en de wachttijd voor een verzwaring kan variëren van enkele weken tot meerdere maanden. Houdt u daar rekening mee bij de planning. De feitelijke installatie van de laadpaal zelf duurt doorgaans één werkdag, op voorwaarde dat het tracé van de meterkast naar de buitenmuur geen onverwachte obstakels kent zoals een schoorsteenkanaal of een houten draagbalk.

Schalkwijk : hoogbouw uit de jaren zestig en de VvE-route

Schalkwijk is in stedenbouwkundig opzicht een eigen wereld binnen Haarlem. De wijken Europawijk, Boerhaavewijk, Meerwijk en Molenwijk zijn opgezet vanaf 1963 als grootschalige uitbreiding ten zuidoosten van het Spaarne, met portieketagewoningen, galerijflats en collectieve parkeerterreinen. Voor de bewoners van een appartement aan bijvoorbeeld de Engelandlaan, de Aziëweg of de Prattenburg staat de individuele oplossing zelden open.

De route loopt hier via de Vereniging van Eigenaren. Een VvE in Haarlem die laadinfrastructuur in de gezamenlijke parkeergarage of op het collectieve buitenterrein wil invoeren, doorloopt drie stappen. Eerst inventariseert het bestuur de aanwezige meterkasten en de capaciteit van de hoofdaansluiting, omdat een collectief van tien tot vijftien voertuigen al snel een afzonderlijke laadgroep met dynamisch vermogensbeheer noodzakelijk maakt. Vervolgens wordt een besluit voorgelegd aan de algemene ledenvergadering, waarbij in de praktijk een gewone meerderheid volstaat als alleen de gemeenschappelijke installatie wijzigt en niet de eigendomsverhoudingen. Tot slot volgt de offerteronde en de uitvoering.

Haarlem heeft een eigen VvE-loket via de gemeente, dat op het gebied van verduurzaming begeleiding biedt. Dat loket is primair gericht op isolatie en de overstap weg van aardgas, maar laadinfrastructuur valt steeds vaker binnen het gespreksonderwerp. Voor bewoners van de Waddenstraat, de Belgiëlaan en de oostelijke flatcomplexen aan de Amerikaweg is dit het natuurlijke startpunt. Wie geen geduld heeft voor een collectief traject en al wel elektrisch rijdt, valt terug op het openbare net of op een werkgeversoplossing.

Haarlem-Oost : Slachthuisbuurt en Boerhaavewijk-rand

De Slachthuisbuurt, ten oosten van de Amsterdamsevaart en grenzend aan het oude slachthuisterrein, kent kleinere woningen op smalle straten. Hier domineert het straatparkeren. De gemeente heeft betaald parkeren in een groeiend aantal straten ingevoerd, en deze wijken vallen geleidelijk onder vergunningparkeren. Voor een elektrische rijder in de Slachthuisbuurt geldt dat de parkeervergunning gewoon van toepassing blijft op een openbaar laadvak, mits dat vak in dezelfde zone valt als uw vergunning. Het is onverstandig om vóór aanvraag van de paal stilzwijgend ervan uit te gaan dat een willekeurig vak op enkele honderden meters in dezelfde zone ligt; controleer dit op de zonekaart van de gemeente Haarlem voordat u de aanvraag bij Laadwerk doorzet.

De Boerhaavewijk en de Pijlslaan-omgeving hebben woningen met soms krappe achterpaden of gedeelde stegen. Een wandlader is hier niet uitgesloten, maar de privaatrechtelijke positie speelt een rol : een steeg in gemeenschappelijk eigendom maakt een doorvoering van een laadkabel of een muurmontage tot een gevoelige zaak waarover overeenstemming met de buren nodig is. Wij raden aan dit schriftelijk vast te leggen voordat u de installateur opdracht geeft.

Ramplaankwartier en de westelijke villaranden

Het Ramplaankwartier, gelegen tussen de Brouwersvaart en de duinen richting Bloemendaal, heeft een uitgesproken karakter : vrijstaande en geschakelde woningen, ruime kavels, vaak een eigen oprit en een meterkast die ofwel al verzwaard is ofwel zonder grote ingreep verzwaard kan worden. Hier verloopt de overstap op thuisladen het soepelst van alle Haarlemse buurten. Een driefasige wandlader van elf kilowatt is een gangbare keuze, met laadkabels die binnen het muurwerk worden weggewerkt en een aansluitkast die naast de meterkast in de bijkeuken of de gang past.

Aan de westflank, tegen de gemeentegrens met Bloemendaal en Aerdenhout aan, kennen sommige percelen een eigen erfdienstbaarheid voor inrit en oprit. Wanneer dat het geval is, is overleg met de eigenaar van het dienend erf goed gebruik. Het Ramplaankwartier kent ook actieve buurtinitiatieven rond duurzame energie. Een eigen laadinstallatie wordt soms gecombineerd met zonnepanelen op het dak en een dynamisch laadschema dat overdag stroom aftapt zodra het PV-systeem overproductie levert. Voor wie overweegt te investeren in een dergelijke combinatie is het verstandig om de wandlader vanaf het begin te kiezen op compatibiliteit met overschotsturing en, eventueel, met een thuisbatterij in een latere fase.

Spaarndam en de noordelijke uitloper

Het dorp Spaarndam, waarvan het oostelijke deel formeel onder de gemeente Haarlem valt en het westelijke onder Haarlemmermeer, heeft een dorpsstructuur. De huizen aan de Spaarndammerdijk en in de zijstraten zoals het Westkolkje en de Westhoffstraat hebben overwegend een tuinaanzicht en, in een aantal gevallen, een eigen parkeerplek op of aan het perceel. Het straatbeeld is hier minder dicht dan in Haarlem-Centrum, en de openbare laadinfrastructuur is dunner gezaaid. Voor bewoners van Spaarndam-Oost geldt daarom een dubbele aanbeveling : bekijk eerst of een eigen wandlader haalbaar is, en zet pas in op een openbare paal als de eigen oplossing technisch of juridisch onhaalbaar blijkt.

De wandelafstand van driehonderd meter tot een bestaand laadpunt, een centraal beoordelingscriterium in het Haarlemse beleidskader, valt in Spaarndam vaker in uw voordeel uit dan in het Centrum. Een aanvraag voor een nieuwe paal aan bijvoorbeeld het Stuijvesantplein of in de buurt van de schutsluis maakt dus een redelijke kans, mits er aantoonbaar sprake is van een huishouden met een elektrische auto en geen alternatief op privaat terrein.

Kosten en technische keuzes

Een thuislaadinstallatie in Haarlem komt doorgaans uit op een totaalbedrag tussen de duizend en twee­duizendvijfhonderd euro, afhankelijk van het type wandlader, de afstand van de meterkast tot de plaatsingslocatie, de noodzaak van een groepenkastuitbreiding en de vraag of er een verzwaring van de hoofdaansluiting moet plaatsvinden. Een eenfasig laadpunt van drie komma zeven kilowatt is goedkoper en volstaat voor wie dagelijks korte ritten maakt en de auto elke nacht aan de muur hangt. Een driefasig elf-kilowattpunt is interessant voor het huishouden dat onregelmatig grotere afstanden rijdt, of dat in een tijdsbestek van enkele uren wil opladen tussen verplaatsingen door.

De gemeente Haarlem kent geen subsidieregeling voor private wandladers. De landelijke fiscale regelingen voor zakelijke rijders blijven uiteraard van toepassing. Een gemiddelde kilowattprijs voor het openbare laden in Haarlem ligt rond zesendertig eurocent, met variaties per exploitant. Wie thuis laadt op een dynamisch energiecontract, betaalt aanzienlijk minder, vooral als het laden in de nachturen of rond de middagpiek van zonneoverschotten plaatsvindt.

Aanvraagvolgorde voor de Haarlemse situatie

1. Bepaal welk Haarlems gebiedstype op uw woonsituatie van toepassing is : monumentaal Centrum, naoorlogse Schalkwijkflat, vooroorlogse rijwoning, tuindorp of vrijstaand.
2. Inventariseer de meterkast en de hoofdaansluiting voordat u offertes aanvraagt. Een foto van de groepenkast volstaat voor een eerste raming.
3. Bij een eigen oprit of perceel : vraag drie offertes op bij regionale installateurs en kies bewust tussen één- of driefasig vermogen.
4. Bij een appartement of een collectief terrein : agendeer het onderwerp bij de VvE en betrek het verduurzamingsloket van de gemeente.
5. Bij volledige afwezigheid van eigen parkeerruimte : dien de aanvraag in via Laadwerk, leg uw kentekenbewijs of leasecontract bij en wacht het verkeersbesluit af.
6. Houd in alle gevallen rekening met de driehonderdmeterregel en met de tijdslijn die in Haarlem gerust acht maanden kan beslaan.

Aandachtspunten die specifiek voor Haarlem gelden

• Beschermd stadsgezicht. De binnenstad en delen van de directe schil eromheen vallen onder welstand. Een laadkast aan de gevel van een rijksmonument vereist vrijwel altijd een omgevingsvergunning.
• Smalle Haarlemse stoepen. Het voeren van een laadkabel uit het raam of door de gevel naar een openbaar parkeervak wordt door de gemeente zelden toegestaan en is in het Centrum praktisch uitgesloten.
• Pendel naar Amsterdam. Wie de auto overdag thuis laat staan, profiteert maximaal van een eigen wandlader met dynamisch vermogen, omdat het laadvenster hierdoor zeer ruim is.
• Schalkwijkse flats. Ga niet uit van individueel handelen. De collectieve oplossing via de VvE is bestendiger, ook voor de waarde van uw appartement op middellange termijn.
• Spaarndam en de westflank. Hier hebt u vaker dan elders in Haarlem werkelijke keuzevrijheid. Benut die door de eigen oplossing serieus te wegen.

De optimale Haarlemse laadinrichting volgt het stratenpatroon en het bouwjaar van uw woning, niet een algemene Nederlandse vuistregel. Een grachtenpand aan de Bakenessergracht stelt andere eisen dan een galerijflat aan de Aziëweg of een rijwoning in het Vondelkwartier. Wie deze gids volgt, kiest niet eenvoudig voor wat technisch kan, maar voor wat in de Haarlemse straat redelijkerwijs werkt en blijft werken.